معماری گوتیک

معماری گوتیک

آغازپیدایش هیچ یک ازشیوه‌های معماری رابه دقت شیوهٔ گوتیک نمی‌توان تعیین کرد

هنر معماری گوتیک در میان سالهای ۱۱۳۷ و ۱۱۴۴ (میلادی) در جریان بازسازی کلیسای

سنت دنیس فرانسه پا به عرصه وجود گذاشت و تا اواسط قرن شانزدهم میلادی در

اروپا معمول بود. هنر گوتیک در میان دو دوره رمانسک و رنسانس واقع شده است و

تا قبل از دوره مدرن گوتیک به عنوان یک صفت منفی به کار می رفت . فیلاریته از آن

به عنوان هنر فلاکت زده یاد می کند . کلیسای نتردام پاریس از نمونه های برجسته ی

معماری گوتیک به شمار می رود.

 

باپیمان حاضردر ادامه مطلب همراه باشید…

 

 

 دوره معماری در اروپاطی سده‌های سیزده و چهارده شکل گرفته وشکل گیری آن در

این دو ‏سده مراحلی را طی نموده‌است که به نظر می‌رسد ، آن رادر سه دوره گوتیک

آغازین ، گوتیک ‏پیشرفته و گوتیک پسین بررسی نماییم .

الف) گوتیک اغازین: گوتیک درفرانسه آغاز گردید.البته بادوباره ساختن کلیسایسن

دنی پاریس،این کلیسا یکی ازبزرگترین وقدیمی ترین بناهای عصر گوتیک محسوب

می‌‏گردد.بااینکه کلیسای سن دنی هم آثار رومانسک درآن مشهود است وهم گوتیک،

ولیکن ‏کلیسای دوره انتقال است.

کلیسای نوتردام


کلیسای نوتردام پاریس:این بنا درسال۱۱۶۳میلادی ساخته شد.برج های بازوهاجریی

ازنقشه کلیسای پاریس یاکلیسای مشهور نوتردام نبودند.این بناطوری است که متعلق

به سبک ‏گوتیک آغازین است. ولیکن نیمنگاهی به گوتیک پیشرفته دارد که در آن فقط

کلاهک باریک و زیبا رومی مربع تقاطع ، خط دراز و افقی سقف را که ازپشت برج های

جسیم نمای غربی آن رو ‏به غرب کشیده شده قطع کرده‌است . ‏در نقشه این کلیساپنج

راهروقابل ملاحظه‌است ،که در آن شیوه بلوک بندی رومانسک با شیوه ‏تاق زنی شش

بخشی صحن در دوره گوتیک آغازین ترکیب شده‌است.بازویی اصلی کوتاه است ‏و از

حدراهروهای جانبی بیرونی فراتررفته‌است. صحن اصلی به گوتیک آغازین چهار بخشی

‏است و یک سه دهانه بهشکل یک رشته نقشهای گل سرخی دارد . ردیف پنجره‌های زیر

‏گنبدی با پایین آوردننقشهای گل سرخی دارد ، سه دهانه تا حد بالای بالکانه ، پایین تر

آورده ‏شده‌اند.

کلیسای لائون 

یکی دیگر از آثار معماری گوتیک آغازین ، کلیسای لائون است که در سال ۱۱۶۰ میلادی

حدود‏چهل سال بعد ، یعنی در سال ۱۲۰۰ میلادی تکمیل گردید . هر چند که این کلیسا

بسیاری از‏ویژگیهای رومانسک رادارد.ولی همین عناصر ساختمانی راباالمانهای معماری

گوتیک مانند‏تاق جناغی و قرس تیزه دار در هم آمیخت محراب و جایگاه خوانندگان ،

مدت زمانی پساز ‏تکمیل کلیساتوسعه یافت و پلان کنونی آن نسبتا دراز و باریک است

و انتهای شرقی آن ‏راست گوشه و حال و هوایی آشکارا انگلیسی از جمله ویژگی های 

رومانسک قابل تشخیص این نقشه ‏، مربع تقاطع علامت گذاری شده و شبکه بندیهای

آن است . که ازیک واحد بزرگ درقسمت ‏صحن بالا مربع کوچک در هر راهروی جانبی

تشکیل شده‌است .

گوتیک پیشرفته

ب)معماری گوتیک پیشرفته:معماری گوتیک در مرحله مترقی با پشت سر گذراندن تجربه

‏های بسیار به طور بسیار چشمگیری ازمعماری شیوه رومانسک و حتی گوتیک آغازین

متمایز‏گردید .در میانه سده سیزدهم معماری گوتیک به اوج اعتلای خود رسید ، در همین

زمان ‏کلیساهای جامع : رنس ، آمین ، بووه ،بورژبناشدندکه هم مشخص یه بلندی وسبکی

کم ‏سابقه وباریکیجزرها ونازکی دیوارها ، کشیدگی برجها و منارها و تیزی سر مناره‌ها،

تکراروتاکید قائمهای ساختمانی بودند، بدان میزان که حالت خیزی رو به آسمان،یافضایی

محصور ‏آویخته بر پیکر کلیسا بخشید .

کلیسای شاتر

کلیسای شارتر:این کلیساکه ازدوبازوی عرضی و طولی تشکیل یافته‌است.به نظر می‌رسد

‏که بخش انتهای شرقی با صحن اصلی کلیسا برابر باشد و مهمترین چیزی که در این کلیسا

به ‏چشممی‌خورد، نوع سازماندهی فضاهاست.آخرین طراحی مربعی،که درکلیساهای گوتیک

‏آغازین به کار بسته می‌شدند ، جایشان را به یک شبکه بلوک بندی چهار گوش دادند ، که در

‏آینده به اصل معماری گوتیکپیشرفته مبدل خواهد شد . در مقابل هر بخش چهار گوش صحن

‏‏( هر واحد) فقط یک مربع تنها دیده می‌شود.این روش بلوک بندی جدیدراتغییری در ‏طراحی

تاق همراه است .

تاق بندی گوتیک پیشرفته در مقایسه با اسلاف خود ،محوطه نسبتا ‏کوچکتری اشغال می‌کرد.

حائل بندیش آسان تر بود . یعنی چهار بخشی است . حتی از نظر ‏بصری هم تاثیر قابل توجهی

داشت چون دیگر تصور نمی‌رفت که هر یک از واحد‌های اصلی و ‏کنار هم حجم‌های جداگانه‌ای

باشندوهمچنین دیگر اثری از روش ستون بندی در این بناها ‏دیده نمی‌شد. هر چند صحن اصلی

دارای مفصل بندی قابل توجهی بود ، و لیکن به صورت ‏وسیع و پیوسته جلوه گر است.

معماری گوتیک پسین


ج)معماری گوتیک پسین:دوره سوم یا آخر گوتیک رابایددوران اعتلاوهمچنین پایان این ‏شکوه

و عظمت و ظرافت دانست . در این زمان معمار گوتیک تلاش و سیعی در جهت ایجاد ‏قوسهای

متقاطع داشت که فشار تاق را بدون واسطه سر ستونها مستقیما به پایه‌های بنا منتقل ‏کند.

پنجره‌هایوسیعتری جای پنجره‌های وسیع پیشین را گرفتند و شبکه‌های داخلی آن به ‏صورت

شعله‌های آتش درمی‌آمد و نوارهای متقاطع به شکل ابرو در آن تعبیه شدند .

کلیسای سن مارکو

یکی ازنمونه‌های بارزکلیساهای این دوره کلیسای سن مالکو درشهرروان پایتخت نرماندی است .

معماری گوتیک درکشورهای اروپایی:درهریک ازاین کشورها معماری گوتیک دارای ‏ویژگیهایی

خاص است.حال برای آشنایی بااین ویژگیها به بررسی کوتاه ومختصر معماری ‏گوتیک درکشور

انگلستان می‌پردازیم .

گوتیک در انگلستان :معماری گوتیک از شارتر وایل دوفرانس چون سیلی به سوی ایالت فرانسه

‏سرازیرشد و از مرزها عبور کرد.وبه کشورانگلستان قدم نهاد.انگلستان باروی بازمعماری ‏جدید

را پذیرفت وعلت آن هم این بودکه نیمی ازکشور انگلستان درقلمروفرانسه بود. اسلوب ‏معماری

گوتیک در انگستان به سه مرحله تقسیم می‌شود .گوتیک نخستین ، گوتیک مزین ،گوتیک قائم.

در معماری گوتیک آغازین درانگلستان پنجره‌های بسیار بلند ونوک تیزوتاقیهایی به همین روش

پدیدار شد که سبک نیزه‌ای نام گرفت .

 کلیسای سنت الیزابت

کلیسای سنت الیزابت :این کلیسادرشهر ماربورگ واقع شده،که درسال(۱۲۳۳تا۱۲۸۳م )ساخته

شده‌است.ازبناهای این دوره درآلمان است راهروهای جانبی بخش عمده‌ای ازنقش ‏حائل بندی

لازم برای تاق مرکزی را انجام می‌دهند .

 پیکرتراشی معماری گوتیک

پیکرتراشی درمعماری گوتیک:پیکرتراشی گوتیک به طورکامل ازکلیساهای این دوره

پدیدار‏شد،وبرروی درهای غربی که دروازه‌ های ورودبه اورشلیم بهشت آساوسردرهای

شاهیپنداشتهمی شدند،قرار گرفتند .پیکره‌های سردر غربی کلیسای «  شارتر » که به

صورت یکپارچه از کار ‏درآمده‌اند،عظمت و قدرت مسیح را نمایان می‌کنند . تولد ،

معرفی مسیح درمعبد ومسیح ‏کودک دردامن مریم عذرادرسمت راست ومعراجش به

آسمان برسردرسمتراست نقطه اوج پیکرتراشی گوتیک بعضی از تندیسهای کلیسای

«رایمز » (۱۲۹۹-۱۲۲۵ م)می‌‏توان دید وازهمه مشهورتردراین کلیسا مجموعه‌ای به نام

ملاقات وجود دارد که در آن ‏صحنه حضرت مریم(س)دارای شخصیت کاملامتمایزی

است،آن هم به خاطر انحناییکه به ‏بدن داده شده و به صورت موزونی بدن رابرگردانده

و به سوی ملاقات کنندگانمتمایل شده ‏است.

شیشه منقوش در معماری گوتیک :‏ اوج معماری گوتیک در پیکرتراشیواستفاده از هنر

پرشکوه و باجاذبه‌ای است که به شیشه ‏منقوش معروف شده‌است . اینمصالح جدید

تقریبا با سبک گوتیکمترادف اند . در هیچ دوره ‏دیگری شیشه را با یک چنینظرافت و

زیبایی و حتی مهارتی به کار نبرده‌اند .

کا

کلیسای بزرگ میلان،نشانه ی اوج معماری گوتیک،دومینکلیسای بزرگ کاتولیک است که

در ساخت آن سبک گوتیک و نئوگوتیک به کار گرفته شدهاست.

منبع: دانشگاه آزاد واحد خوراسگان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *