امام علی(ع)

 

 امام علی(ع)

علی بن ابی‌طالب مشهور به امام علی(ع) و امیرالمؤمنین ( ۱۳ رجب سال  ۲۳ قبل

از هجرت – ۲۱ رمضان سال ۴۰ق )،  امام  اول همه مذاهب  شیعه،صحابی ، راوی، 

کاتب وحی و چهارمین خلیفه از خلفای راشدین نزد اهل سنت است.

 

با پیمان حاضر در ادامه مطلب همراه باشید …

وی پسرعمو  و داماد پیامبر اکرم(ص)، همسر حضرت فاطمه(س)، پدر و جدِّ یازده

 امام شیعه است. پدر او ابوطالب و  مادرش فاطمه  بنت اسد بوده است . به گفته

مورخان شیعه و بسیاری ازعلمای اهل سنت، درکعبه زاده شد و نخستین مردی بود

که به پیامبراسلام(ص) ایمان آورد. از نظر شیعه، علی(ع) به فرمان خدا و تصریح

پیامبر(ص)،جانشین بلافصل رسول خدا(ص) است.

فضائل زیادی برای امام علی(ع)برشمرده‌اند؛ پیامبر(ص) دریوم الدار او رابه عنوان

وصی و جانشین خودبرگزید.اوهنگامی که قریش قصد کشتن پیامبر(ص)راداشتند

، در بستر پیامبر اسلام(ص) خوابید تا پیامبر(ص)  بتواندمخفیانه به مدینه هجرت 

کند.پیامبر(ص) عقداخوت خود رابا وی بست. بنابر منابع شیعه و برخی منابع اهل

سنت ، حدود ۳۰۰  آیه ازقرآن کریم ، درباره فضایل وی است مانند آیه مباهله ، آیه

تطهیر  و برخی دیگر از آن آیات، بر عصمت وی دلالت دارد.

علی(ع) درهمه غزوات پیامبر اسلام(ص)شرکت داشت، به جز جنگ تبوک که پیامبر

(ص) او را به جانشینی خود در مدینه گماشت . امام علی  (ع) در غزوه بدر ، تعداد

زیادی از مشرکان را به  هلاکت  رساند ، در غزوه احد از جان پیامبر(ص) محافظت

کرد ، در غزوه خندق با  کشتن عمر بن  عبدود  جنگ را خاتمه داد و  در غزوه خیبر،

با کندن درِ بزرگ قلعه خیبر، جنگ را به سرانجام رساند.


 امام علی(ع)

پیامبر(ص) پس از انجام تنها حج خود، پس از نزول آیه تبلیغ، مردم را در  منطقه

غدیر خم جمع کرد ؛ سپس خطبه غدیر را خواند و دست امام علی (ع) را بلند کرده

  و فرمود « هر که من مولای او هستم ،  علی نیز مولای اوست ،  خدایا دوست بدار

آن‌که اورا دوست دارد و دشمن او را دشمن بدار . » پس از آن ، برخی صحابه مانند

عمر بن خطاب به امام علی(ع) تبریک  گفتند  و  او  را با لقب امیرالمومنین  خطاب

کردند.بنابر نظرمفسران شیعه   و برخی از اهل سنت، آیه اکمال در همین  روز  نازل

شده است . به باور شیعیان ، عبارت   من کنت مولاه فعلیٌ  مولاه که توسط  پیامبر

(ص) در روز غدیر گفته شد، به معنای تعیین جانشینی پیامبر(ص) است .  بر   همین

اساس شیعیان،هویت وتمایز خود با فِرَق دیگر را از اعتقاد به انتخاب امام علی(ع)

از سوی خداوند به جانشینی پیامبر(ص) می‌دانند. اهل‌ سنت می‌گویند پیامبراسلام

(ص)  برای خود جانشینی تعیین  نکرده اما ابوبکر  و  عمر برای خود جانشین تعیین

نموده‌اند. پس از درگذشت پیامبر(ص) گروهی در سقیفه،  با ابوبکر به‌ عنوان خلیفه

 بیعت کردند. رقابت‌های قبیلگی،کینه‌توزی وحسادت راعلت مخالفت بادستور پیامبر

(ص)برای جانشینی علی(ع ) پس از پیامبر دانسته‌اند.علی(ع)  باابوبکر  بیعت  نکرد و

پس ازآن درخصوص اصل بیعت و  همین‌ طور  در  مورد زمان بیعت ،  میان مورخان

اختلاف نظر وجود دارد. به گزارش  برخی منابع، علی(ع) مناظره‎ای صریح با ابوبکر

داشته و طی آن ابوبکر را به دلیل تخلفش در واقعه سقیفه در نادیده گرفتن حق اهل

بیت پیامبر(ص) محکوم کرد. طبق منابع شیعه و برخی منابع اهل سنت یاران خلیفه

برای گرفتن بیعت به خانه علی ( ع)حمله کردندکه طی  آن فاطمه (س)  آسیب دید و

 فرزندش سقط شد  . پس از مدت کوتاهی فاطمه (س) به شهادترسید . علی(ع) به

مناسبت‌های مختلف ودرسخنان متعددی به ماجرای سقیفه اعتراض کرده و حق خود

 رادرجانشینی پیامبر اسلام(ص) یادآوری کرده است که خطبه شقشقیه از معروف‌ترین

آنها است . امام علی (ع)  در  دوران ۲۵ ساله خلفای سه‌گانه  تقریباً از  امور  سیاسی و

حکومتی به  دور بود  و تنها به انجام خدمات علمی  و اجتماعی مشغول  بود ؛ ازجمله

جمع‌آوری قرآنی که به مصحف  امام علی (ع)  مشهور شد ، انفاق  به فقیران ،  خریدن

حدود هزار برده  و آزاد  کردن  آنان،  کشاورزی و درختکاری، حفر قنات، ساختن مساجد

و همچنین وقف کردن اماکن واملاکی که درآمد سالانه آن تا چهل‌هزار دینار برآورد شده

است. همچنین خلفا با وی در خصوص مسائل مختلف حکومتی نظیر قضاوت مشورت

می‌کردند.

امام علی(ع) پس ازخلیفه سوم، به اصرارمسلمانان خلافت وحکومت را پذیرفت. اودر

دوران حکومتش اهمیت ویژه‌ای برای عدالت قائل بود و دربرابر روش خلفا که بیت‌المال

رابراساس  سوابق افراد تقسیم می‌کردند ، ایستاد . وی دستور داد که عرب و عجم و هر

مسلمانی از  هر تیره و تبار که باشد ، در سهم  بیت‌المال یکسان‌اند  و  تمام زمین‌هایی که 

عثمان به افراد مختلف واگذار کرده بود، به بیت‌المال بازگرداند.

امام علی (ع)درکار دین،اجرای دقیق  قانون  و شیوه صحیح حکومت‌داری،بسیارجدی و

بی‌اغماض بود و همین  عامل او را برای  برخی تحمل‌ ناپذیر کرده بود  .  وی در  این  راه

حتی  به نزدیک‌ ترین  یاران  خویش نیز  سخت‌ گیری می‌کرد . از نظر امام علی (ع) حق

زمامدار  بر مردم و  حق مردم بر زمامدار بزرگ‌ترین حقی است که خداوند قرار داده و

کاملاً دوسویه است ورعایت حقوق  متقابل  زمامدار  و  مردم ثمرات فراوانی دارد. او

هنگامی که مالک اشتررابه استانداری مصر منصوب کرد، اورا به مهربانی وخوش‌رفتاری

با همه مردم، چه مسلمان و چه غیرمسلمان ، و  برخورد انسانی با آنان دعوت کرد   . در

دوره کوتاه حکومت  امام علی (ع)  سه جنگ سنگین  داخلی جمل ، صفین و نهروان در

گرفت. امام علی(ع) سرانجام درمحراب مسجد کوفه در حال نماز به دست یکی از خوارج

به نام ابن ملجم مرادی به شهادت رسیدومخفیانه درنجف به خاک سپرده شد.حرم ایشان

از مکان‌های  مقدس درفرهنگ شیعه بوده وزیارت آن موردتوجه است.دراین مکان افراد

سرشناس دیگری نیز دفن شده‌اند که در برخی منابع از آنها با عنوان مدفونان حرم امام

علی(ع) یاد شده است.سررشته بسیاری از علوم مسلمانان، از جمله نحو عربی، کلام ،فقه

و تفسیر  به امام علی (ع) دانسته‌شده و فرقه‌های گوناگون تصوّف،سلسله سند خودرابه

اومی‌رسانند.علی بن ابی طالب همواره از سوی شیعیان ، جایگاه و منزلت ویژه‌ای داشته

و  پس از  پیامبر (ص) ،  بهترین، باتقواترین و عالم‌ترینِ انسان‌ها و جانشین برحق حضرت

محمد(ص) بوده است. بر این اساس گروهی ازصحابه اززمان حیات پیامبراسلام(ص)،پیرو

و دوست‌دار علی(ع)یعنی شیعه دانسته‌ می‌شده‌اند.کتاب معروف نهج البلاغه منتخبی از

سخنان و نامه‌های امام علی(ع) است .م کتوباتی نیز  به  ایشان  نسبت  داده  شده  که  با 

املای رسول خدا (ص)  و خط ایشان بوده است . آثارمکتوب بسیاری به زبان‌های مختلف

درباره وی نوشته شده است.

 امام علی(ع)

منبع :ویکی شعیه 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *